Anasayfa > Tarihi Bilgiler > İlmiye Sınıfı Kimlerden Oluşmuştur ?

İlmiye Sınıfı Kimlerden Oluşmuştur ?

Osmanlı Devleti , Tarih , İnkılap , Türkiye Cumhuriyeti

İlmiye Sınıfı Kimlerden Oluşmuştur ?

Medreselerde öğrenim ve eğitimin yaptırılması , dini hizmetler ve yargı mekanizmasının işletilmesi İlmiyye teşkilatı tarafından sağlandığından İlmiye Tariki de kendi içinde “Tarik-i Tedris(öğretim)” ve “Tarik-i Kaza(yargı)” olarak ikiye ayrılmıştı.Tedris ile Kaza arasında tarik değiştirmek her aşamada mümkündü.Terfih sırası gelen müderrisler mevleviyete geçebilirler , kaza tarikindeki en az bir yıl sürecek hizmet süreleri sonunda yeniden müderrisliğe dönebilirlerdi.(İlmiye Sınıfı Kimlerden Oluşmuştur ?)

İlmiye tarikinin başında “Şeyhülislam” bulunur.Şer’i hukuk sistemi içinde ve onun bir parçası olmakla beraber ondan bağımsız bir de “İfta”(fetva) kurumu bulunmaktadır.

İfta müessesesinin görevi , şer’i sorunların hukuken çözünlenmesi için İslam Hukuku kriterlerine dayanan yorumlar yapılarak geçerli yolları belirlemektir.”Kaza” ise şer’i kurallara (ve örfi yasalara) dayanan hükümlerin oluşturulması demek olan yargılama’yı ifade eder.Bu yargı sistemi içinde Şeyhülislam ifta müessesesinin de başıdır.Böylece İlmiye tariki içinde ortaya çıkan bu üç silk içinde yer alanların terfihleri belirli bir bürokratik hiyerarşiye göre yapılmaktadır.

Padişaha imamlık eden önceleri iki , daha sonra üç hünkar imamı ile “Huzur dersleri”ni veren ve “mukarrir” denilen müderrisler İlmiye sınıfından seçilirdi.

İlmiyye sınıfı Şeyhülislam ,Rumeli ve Anadolu kazaskerleri , İstanbul ve diğer büyük vilayet kadılıkları ile devletin en yüksek ricaline sahipti.Eyalet ve sancak kadılıkları , naibler ve müftilerle memleketin her köşesine yayılmış teşkilatı vardı.Ayrıca tarikat şeyhleri ve Hz. Muhammed’in soyundan geldiği kabul edilen ve İlmiyeden bir mollanın “nakibü’l-eşraf” payesiyle reislik yaptığı seyyid ve şerifler de İlmiye zümresine dahildi.

Şeyhülislamların yevmiyesi önceleri 100 akçe iken Sultan 2.Bayezid devrinde 150 akçeye , Kanuni Sultan Süleyman zamanında 600 akçeye çıkarılmıştır.

İlmiye zümresinin alt tabakalarında ücretlerini çeşitli vakıflardan alan binlerce kişi “hademe-i vakf” sınıfını oluşturuyordu.On altıncı yüzyılın ikinci yarısında imamlar 2-15 akçe ,müezzinler 2-7 akçe ,hatipler 2-30 akçe arasında yevmiye almaktaydı.Diğer İlmiyye sınıfı üyeleri günlük 1-5 akçelik ücretli türbe  ve mezarlıklara bakarlar, ölüler için dua okurlardı.

Tekke , zaviye veya hanikahlarında , Nakşilik,Bektaşilik,Kadirilik,Mevlevilik gibi çeşitli tarikatların tasavvufi dünya görüşünü uygulamalı olarak öğreten şeyhlere ise genellikle 8-30 akçe arasında yevmiye verilirdi.


Etiketler: ,
https://blogritma.com/tarihi-bilgiler/ilmiye-sinifi-kimlerden-olusmustur